Τρίτη, 14 Φεβρουαρίου 2017

Δευτέρα 20/2: Όλγα, η ιστορία μιας αντιφασίστριας 1908-1942

Όλγα, η ιστορία μιας αντιφασίστριας 1908-1942
του Jayme Monjardim (2004, 144')


Μια ταινία για την Όλγα Μπενάριο Γκούτμαν Πρέστες (1908-1942).

Η Όλγα Μπενάριο Γκούτμαν είναι μια από τις σχετικά ξεχασμένες και πιο ηρωικές γυναικείες φιγούρες του παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος. Μια «ξένη», μια Εβραία που αγάπησαν και έκλαψαν οι προλετάριοι της Βραζιλίας. Μια γυναίκα-σύμβολο, θύμα του βραζιλιάνικου φασισμού και των ναζί.


Δευτέρα, 6 Φεβρουαρίου 2017

Δευτέρα 13/2, 20.00 - προβολή ντοκιμαντέρ: Άλλος δρόμος δεν υπήρχε


"Αλλος δρόμος δεν υπήρχε"

σκην.: Σταύρος Ψυλλάκης

2009    87'

Η ιστορία εν συντομία…

22 Ιουνίου 1962. Ένα μικρό κότερο αναχωρεί από τη Γλυφάδα με προορισμό την περιοχή του Οτράντο, στη Νότια Ιταλία. Ενας γέρος ναυτικός και ο γιός του φυγαδεύουν παράνομα 4 άνδρες και 2 γυναίκες.

Οι παράνομοι, επικηρυγμένοι, αντάρτες Νίκος Κοκοβλής, Παγώνα Κοκοβλή (αδερφή του Νίκου), Αργυρώ Πολυχρονάκη, Σταμάτης Μαριόλης, Γιάννης Λιονάκης και Κωστής Λιονάκης (αδερφός του Γιάννη), αφού κρύβονταν για 15 περίπου χρόνια στο Νομό Χανίων, στη Δυτική Κρήτη, έφευγαν από την Ελλάδα με εντολή του Κομμουνιστικού Κόμματος. Η αναχώρησή τους, ήταν ο ελληνικός επίλογος μιας απίστευτης προσπάθειας επιβίωσης, σε μια πολύ μοναχική διαδρομή που ξεκινούσε με το τέλος του Εμφυλίου στην Κρήτη.

Στην Κρήτη ο Εμφύλιος πόλεμος άρχισε τον Απρίλιο του ’47, ένα χρόνο σχεδόν αργότερα από τη υπόλοιπη Ελλάδα και τέλειωσε ένα χρόνο νωρίτερα από τη συντριβή των ανταρτών στο Γράμμο (’49).

Στην Ανατολική Κρήτη, η εξολόθρευση των ανταρτών έγινε σε σύντομο χρονικό διάστημα. Στη Δυτική Κρήτη, την άνοιξη του 48, γύρω στους 300 αντάρτες, με 13 γυναίκες ανάμεσα τους, συγκεντρώθηκαν στην ελεύθερη περιοχή του Ομαλού. Το μέλλον τους κρίθηκε στη μάχη της Σαμαριάς, τον Ιούνιο του ’48.

Από τη μάχη της Σαμαριάς γλύτωσαν περίπου 100 αντάρτες. Ένα χρόνο μετά, είχαν μείνει καμιά 40αριά, σε όλες τις επαρχίες του Ν. Χανίων. Διασκορπισμένοι και ακέφαλοι, κρύβονταν κυρίως στα Λευκά Ορη, τις Μαδάρες, όπως τα αποκαλούν οι ντόπιοι. Όταν καταφέρνουν να συγκεντρωθούν, τον Απρίλιο του ’49 στις Χώσες, τη θέση των σκοτωμένων αρχηγών, Τσιτήλου και Μακρυδάκη, παίρνουν η Βαγγελιώ Κλάδου και ο Νίκος Κοκοβλής.

Τέλος Αυγούστου του ’49. Ήττα του Δημοκρατικού Στρατού. Όσοι αντάρτες επέζησαν και δεν αιχμαλωτίστηκαν υποχωρούν στις γειτονικές Λαϊκές Δημοκρατίες. Όμως από την Κρήτη δεν μπορούν να φύγουν. Εγκλωβισμένοι στα Λευκά Όρη, οι αντάρτες που έχουν απομείνει, κρύβονται σε απόκρημνες σπηλιές, σε καταφύγια, σε δύσβατα μέρη. Ο ένας μετά τον άλλο σκοτώνονται ή συλλαμβάνονται.

Γύρω στο ’50 έχουν μείνει 14. Ανάμεσα τους και τα βασικά πρόσωπα της ταινίας μας, οι 6 αντάρτες που διέφυγαν το ’62 στην Ιταλία. Για να επιβιώσουν διασκορπίζονται. Ο Νίκος Κοκοβλής και η Αργυρώ Πολυχρονάκη, από τις σπηλιές του Αποκόρωνα όπου κρύβονταν αρχικά, θα περάσουν με βάρκα απέναντι, στη χερσόνησο του Ακρωτηρίου. Στόχος τους η ευκολότερη πρόσβαση στην πόλη των Χανίων και η ανασυγκρότηση των παράνομων κομματικών οργανώσεων.

Εδώ, θα βρουν ασφαλή κρυψώνα, στον Κυριάκο Στρατηγάκη, έναν ντόπιο χωρικό που ζει με τη γυναίκα του Γεωργία και τα 3 ανήλικα παιδιά τους στο χωριόΠλακούρες. Είναι πρόσωπο απολύτου εμπιστοσύνης και θα δεχτεί να τους φιλοξενήσει για λίγες ημέρες στο στάβλο του, τον Τρουλίτη. Σιγά, σιγά ο στάβλος και ο γειτονικός βόθρος, θα μετατραπούν από τον Κυριάκο και τη Γεωργία σε απρόσιτη κρυψώνα και οι λίγες ημέρες φιλοξενίας θα γίνουν τελικά 12 ολόκληρα χρόνια σε συνθήκες τρομακτικής δυσκολίας και κινδύνων. Με βάση αυτή την κρυψώνα ο Νίκος και η Αργυρώ θα ξεκινήσουν τις επαφές τους στην πόλη των Χανίων και την ανασυγκρότηση των παράνομων κομματικών οργανώσεων.

Ο Γιάννης Λιονάκης, η μετέπειτα γυναίκα του Παγώνα Κοκοβλή (αδερφή του Νίκου) και ο αδερφός του Κωστής Λιονάκης, θα παραμείνουν στις σπηλιές του Αποκόρωνα, αλλά και σε άλλα καταφύγια της περιοχής, δημιουργώντας και αυτοί τον παράνομο μηχανισμό τους και κάνοντας πολιτική δουλειά με τον κόσμο της επαρχίας.

Ο Σταμάτης Μαριόλης θα καταφύγει στην Κίσαμο όπου με αφετηρία τα Παλιά Ρούματα, έκανε πολιτική δουλειά σε όλη την επαρχία, ανασυγκροτώντας τις παράνομες κομματικές οργανώσεις.

Το κυνήγι των παρανόμων συνεχίζεται αμείωτα όλη τη δεκαετία του 50. Το 1958 έχουν μείνει 8. Οι υπόλοιποι έχουν σκοτωθεί ή συλληφθεί. Η ΕΔΑ, γίνεται αξιωματική αντιπολίτευση και οι παράνομοι παίρνουν εντολή από το Κόμμα, να φύγουν στο εξωτερικό. Οι 6 από αυτούς θα μεταβούν σταδιακά στην Αθήνα και από εκεί θα οργανώσουν τη διαφυγή τους αρχικά στην Ιταλία.

Πίσω τους, στην Κρήτη, έμεναν 2 ακόμα αντάρτες από την ίδια κάποτε αρχική ομάδα : ο Γιώργης Τζομπανάκης και ο Σπύρος Μπλαζάκης. Δεν ακολούθησαν. Μένουν και κρύβονται. Θα εμφανιστούν το 75, μετά τη μεταπολίτευση, αφού αμνηστευθούν ….

Οι 6 παράνομοι αναχωρούν το 1962, από τη Γλυφάδα. Από εδώ, με τη βοήθεια Ιταλών συντρόφων, διέφυγαν στη Βουδαπέστη και από εκεί, έφτασαν στην Τασκένδη της Σοβιετικής Ένωσης όπου έμειναν 14 χρόνια. Εδώ απέκτησαν τα παιδιά τους, σπούδασαν, εργάστηκαν, διαφώνησαν με το επίσημο Κόμμα το 1968 και πλήρωσαν ακριβά τις συνέπειες των απόψεων τους. Επαναπατρίστηκαν όλοι τους το 1976, διαγραμμένοι από το Κόμμα.

Η ταινία ντοκιμαντέρ ξεκίνησε, με αφορμή το βιβλίο ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ του Νίκου και της Αργυρώς Κοκοβλή, που ένα μέρος του περιγράφει τα παραπάνω γεγονότα, αλλά το ίδιο το βιβλίο εκτείνεται χρονολογικά σε πολύ μεγαλύτερη περίοδο.

Εμείς εστιάζουμε το ενδιαφέρον μας και παρακολουθούμε τη διαδρομή των 6 παράνομων ανταρτών μόνο για τη χρονική περίοδο από τη μάχη της Σαμαριάς (1948) έως την αναχώρηση τους στην Ιταλία ( 1962). Οι 3 απ΄αυτούς ζουν (Νίκος & Αργυρώ Κοκοβλή, και Γιάννης Λιονάκης) και αποτελούν τα κεντρικά πρόσωπα του ντοκιμαντέρ.

Η ταινία διερευνά το «θαύμα» της αντοχής των τσακισμένων υπολειμμάτων του Δημοκρατικού Στρατού, μετά τον Εμφύλιο, στη Δ. Κρήτη και την αυτοθυσία των απλών ανθρώπων που τους τροφοδοτούσαν και τους έκρυβαν τόσα χρόνια.

Πώς και γιατί «οι πρωταγωνιστές» άντεξαν αυτά τα βάσανα, κυνηγημένοι από πολυάριθμους, πάνοπλους και φανατισμένους κυνηγούς, μέσα στις σπηλιές των βουνών και της θάλασσας, στους στάβλους, στους βόθρους, σε κρύπτες κάτω από τα θεμέλια των σπιτιών, νηστικοί και διψασμένοι, γυμνοί και ξυπόλυτοι, παγωμένοι και άρρωστοι ;

Πώς και γιατί, ενώ όλα τα σκιάζει η φοβέρα, οι «αφανείς», οι απλοί άνθρωποι, άνοιγαν μαζί με τη ψυχή τους και τα σπίτια τους για να δεχτούν τους κυνηγημένους, να τους κρύψουν, να τους ταΐσουν και να τους βοηθήσουν στον αγώνα ;

Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που απασχολούν την ταινία.


Τρίτη, 24 Ιανουαρίου 2017

Δευτέρα 30/1, 8μμ ακριβώς


ΤΑ ΧΙΟΝΙΑ ΤΟΥ ΚΙΛΙΜΑΝΤΖΑΡΟ 

Robert Guédiguian 

2011 | 90'

Μια ιστορία αλληλεγγύης εμπνευσμένη από το ποίημα του Victor Hugo* "Kαλοί που είν’ οι φτωχοί" (Les Pauvres Gens)

“Η γειτόνισσά μας πέθανε εψές. Θα ’ταν σαν έλειπες.
Άφησε πίσω δυο μικρά, μωρά παιδιά, ευάλωτα: Γουίλιαμ και Μαντελίν.
Το ένα απλά τραυλίζει, το άλλο μόλις που βαδίζει.”

Ο άνδρας έδειχνε βαρύς και στη γωνιά διωγμένος
Το γούνινο μπερέ του
-στη θάλασσα και τη βροχή λουσμένο-
πιάνοντας στο κεφάλι μουρμούρισε δειλά – τί τέλος!

“Έχουμε πέντε παιδιά, μ’ αυτό επτά” είπε αυτός.
“Και ήδη με αναβροχιά θα κοιμηθούμε
Χωρίς τροφή πολλές φορές το δίχως άλλο. Και το λοιπόν;
(…)
Σύρε και φέρ’ τα, γυναίκα. Θα φοβηθούν πολύ,
αν με νεκρούς ξυπνήσουν μόνο.
Ήταν η μάνα τους που χτύπησε την πόρτα,
πρέπει να έρθουνε κοντά μας τα μικρά.
Αδέρφια θα γενούν για τα παιδιά μας,
και στην αγκάλη μου θα μένουν στα ζεστά.
Μόλις στο σπίτι μας τους ξένους τούτους δει
ο Θεός, θα δώσει άλλη τόση πια τροφή:
Θα κοπιάσω. Κρασί άλλο δε θα πιω.

Σύρε και φέρ’ τα. Γιατί διστάζεις, αγαπημένη;
Έτσι καμώνεσαι να προχωράς εσύ;

Κι εκείνη έκανε στην άκρη για να πει
“Μα..Ήρθαν (κιόλας) οι ξένοι!”..
____

Robert Guédiguian:

"Για μένα, ένα από τα πιο σοβαρά θέματα στη σημερινή κοινωνία είναι ότι δεν υπάρχει πια ταξική συνείδηση. Με την έννοια ότι δεν μπορείς πια καν να πεις «εργατική τάξη», γι’ αυτό μιλάω για «φτωχούς ανθρώπους» (...) Για τις νεότερες γενιές, σε ό,τι αφορά τους «νεόπτωχους», θέλαμε να μιλήσουμε για αυτούς που -εντελώς χτυπημένοι από τη φτώχεια- είναι πιο επαναστατημένοι από τους κύριους χαρακτήρες & οι οποίοι έχουν βρει μια εύθραυστη ισορροπία, μόνο και μόνο επειδή οι συνθήκες τους επέτρεψαν να το κάνουν, αποσυρόμενοι σε μια εσωτερική μοναχικότητα μέσα στη μικρότερη ομάδα που υπάρχει, την οικογένεια."

Τρίτη, 10 Ιανουαρίου 2017

Δευτέρα 16/1: Ο Άνθρωπος Χωρίς Πατρίδα

Dheepan. Ο Άνθρωπος Χωρίς Πατρίδα
Jacques Audiard
2015 | 1h 54min
Ώρα προβολής 20.00 ακριβώς 


Αφτια­σί­δω­το, οδυ­νη­ρό και επι­κίν­δυ­νο, το οδοι­πο­ρι­κό ενός με­τα­νά­στη προς την κα­τά­κτη­ση μιας νέας ζωής στη χώρα προ­ο­ρι­σμού του.

Ο Ντιπάν, ένας στρατιώτης στον αντικαθεστωτικό αγώνα των Ταμίλ στη Σρι Λάνκα, αφήνει πίσω του το παρελθόν του -το καίει κυριολεκτικά σε μια πυρά μαζί με τους νεκρούς συντρόφους του και τη στολή του- για να ξεκινήσει από το μηδέν.

Μαζί με τη Γιαλίνι, μια νεαρή γυναίκα -που δεν είναι η σύζυγός του- κι εννιάχρονο ορφανό κορίτσι -την Ιλαγιάλ, θα υποδυθούν μια οικογένεια, για να έχουν μερικές ακόμη ελπίδες στην προσπάθειά τους να πάρουν πολιτικό άσυλο στη Γαλλία.

Τρέιλερ:
www.youtube.com/watch?v=0qB8_Q9oTuw&index=2&list=PLmXEsGkAb8kwhFg4_IPrjklm_wtTMZ0


Παρασκευή, 23 Δεκεμβρίου 2016

Δευτέρα 2/1/17: Ιστορίες για αγρίους

Relatos Salvajes
2014 | Έγχρ. | Διάρκεια: 122'

Αργεντίνικη μαύρη κωμωδία


"Ο καθένας…μπορεί να χάσει τον έλεγχο!"

Αυτό μας παρουσιάζει ο Damian Szifron στη μαύρη αρθρωτή κωμωδία του 2014 με 6 επεισόδια, στα οποία  με ρεαλισμό και πάθος δείχνει τις προεκτάσεις της οργής και της εκδίκησης. Εξαιρετικές ερμηνείες, κλιμακούμενη ένταση σε κάθε επεισόδιο, από τη «γέννηση» της αιτίας μέχρι την εκδίκηση. 

Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2016

Πέμπτη, 14 Μαΐου 2015

Κυριακή 17/5: Η Λεμονιά


Κυριακή 17/5 στις 20:00
Η Λεμονιά (Etz Limon)

Σκηνοθεσία: Eran Riklis.
Σενάριο: Suha Arraf, Eran Riklis
Παίζουν: Hiam Abbass, Doron Tavory, Ali Suliman, 
Rona Lipaz-Michael, Tarik Kopty, Amos Lavi, Amnon Wolf
 Ισραήλ/ Γερμανία/ Γαλλία, 2008, δράμα, 106' 
Η λεμονιά δεν είναι ένα δέντρο, αλλά ένα μικρό λεμονοδάσος, το οποίο κατέχει η Σάλμα Ζιντάν (την οποία ερμηνεύει εξαιρετικά η Hiam Abbass), παλαιστίνια χήρα και φτωχή με τις λεμονιές να αποτελούν τη μοναδική πηγή εισοδήματός της. Αυτή η λιγομίλητη γυναίκα ζει δίπλα στην Πράσινη Γραμμή και φροντίζει ολημερίς τις λεμονιές που κληρονόμησε από τον πατέρα της. Ξαφνικά καλείται να αλλάξει ζωή και συνήθειες, όταν έρχεται να εγκατασταθεί δίπλα στο λεμονοδάσος ο υπουργός Αμύνης του Ισραήλ, Ίσραελ Ναβό, στα σύνορα δηλαδή μεταξύ του Ισραήλ και των κατεχόμενων εδαφών, στην πράσινη γραμμή που έχει φτιάξει η χώρα του, κατά μήκος των "συνόρων" με τη Δυτική Οχθη, (τη γραμμή ανακωχής μετά τον πόλεμο του 1967) κλέβοντας ένα ακόμα πολύ μεγάλο κομμάτι παλαιστινιακών εδαφών.Το συρματόπλεγμα, τα υπερυψωμένα φυλάκια και τα ηλεκτρονικά συστήματα ασφαλείας δεν αρκούν για να κοιμάται ήσυχος ο νεοφερμένος γείτονας της Σάλμα. Η προσωπική φρουρά επιμένει πως ο περιβάλλων χώρος της υπουργικής βίλας πρέπει να αποψιλωθεί για να αποκλειστεί η δυνατότητα προσπέλασης σε πιθανούς τρομοκράτες. Δηλαδή, οι λεμονιές πρέπει να κοπούν.
 Η Σάλμα αποφασίζει να παλέψει για τις λεμονιές που φύτεψε ο πατέρας της πριν πενήντα χρόνια και που γι' αυτή δεν αποτελούν απλά πηγή εισοδήματος, αλλά έχουν μεγάλη αξία αφού είναι ο κόπος, ο ιδρώτας, το αίμα και τα δάκρυα που έχουν χύσει σε αυτόν τον τόπο οι δικοί της άνθρωποι. Ξεκινά μια δικαστική εκστρατεία στην οποία τη στηρίζει ένας νεαρός δικηγόρος, ο Ζιάντ Νταούντ. Ο Ρικλίς μας δείχνει την καθημερινή πτυχή ενός δράματος που ζουν οι άνθρωποι εκατέρωθεν των τειχών, δείχνει δυο γυναίκες τη Σάλμα και τη Μίρα (η γυναίκα του υπουργού) κλεισμένες μέσα στα δικά τους τείχη η καθεμιά, είτε λέγονται προκαταλήψεις των συμπατριωτών τους, είτε ρόλος που πρέπει να παίξεις, γιατί αυτό περιμένουν από σένα.
Η λεμονιά είναι μία ταινία για τους αγώνες των ανθρώπων. Αγώνες για να προστατεύσουν αυτό που τους ανήκει, τις αρχές τους, την ανθρωπιά τους, τον τόπο τους, την ιστορία τους, που πολλές φορές όπως συμβαίνει και στη Μέση Ανατολή, είναι γραμμένη με αίμα. Αγώνες που παίρνουν μορφή μέσα από τις προσπάθειες μιας γυναίκας μόνης να προστατεύσει τα δέντρα της. Μια ιστορία για τη μοναξιά όλων των ανθρώπων που ζουν σε αυτήν την περιοχή και όχι μόνο.
 **Το τείχος που χωρίζει το Ισραήλ και τη Δυτική Όχθη της Παλαιστίνης, κατασκευάζεται από το Ισραήλ για "λόγους ασφάλειας». Αποτελείται από ένα δίκτυο συρμάτινου πλέγματος, τειχών και τάφρων με εύρος κατά μέσο όρο 60 μέτρα και 8 μέτρα ύψος. Βρίσκεται κυρίως μέσα στη Δυτική Όχθη, εν μέρει σύμφωνα με τη Συνθήκη Ανακωχής του 1949, ή την "Πράσινη Γραμμή" μεταξύ του Ισραήλ και της Ιορδανίας που οριοθετεί σήμερα τη Δυτική Όχθη. Μέχρι τον Απριλίου του 2006, το μήκος του τείχους όπως έχει εγκριθεί από την ισραηλινή κυβέρνηση είναι 703 χιλιόμετρα. Περίπου το 58.04% έχει κατασκευαστεί, 8.96% είναι υπό κατασκευή, και στο 33% η κατασκευή δεν έχει ξεκινήσει ακόμα. Η εφημερίδα The Jerusalem Post ανέφερε τον Ιούλιο του 2007 ότι το τείχος δε θα είναι έτοιμο μέχρι το 2010, επτά χρόνια αργότερα από ότι αρχικά έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί. Το τείχος είναι ένα έργο που η κατασκευή του έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων.